Sage 300 · Multicurrency · Thông tư 99/2025

Tỷ Giá Hạch Toán & Đánh Giá Lại Ngoại Tệ Cuối Kỳ Theo Thông Tư 99/2025

Doanh nghiệp có giao dịch ngoại tệ phải đánh giá lại các khoản mục tiền tệ gốc ngoại tệ cuối kỳ theo tỷ giá giao dịch thực tế. Bài viết hướng dẫn dùng chức năng Multicurrency Revaluation của Sage 300 và hạch toán chênh lệch tỷ giá đúng chế độ kế toán hiện hành (Thông tư 99/2025/TT-BTC, thay thế Thông tư 200/2014 từ 01/01/2026).

Tóm tắt nhanh: Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng cho năm tài chính từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014), các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ còn số dư cuối kỳ phải được đánh giá lại theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm lập báo cáo tài chính. Chênh lệch do đánh giá lại phản ánh qua tài khoản 413 — Chênh lệch tỷ giá hối đoái (TK 4131) và trình bày vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo số thuần giữa lãi và lỗ. Sage 300 (bản Multicurrency) có chức năng Revaluation tính lại số dư ngoại tệ theo tỷ giá cuối kỳ và sinh bút toán chênh lệch tự động. (Nguồn: Thông tư 99/2025/TT-BTC; help.sage300.com)

1. Khoản Mục Nào Phải Đánh Giá Lại?

Chỉ khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ còn số dư cuối kỳ mới phải đánh giá lại:

Nhóm	Ví dụ tài khoản	Đánh giá lại?
Tiền & tương đương tiền ngoại tệ	112 (tiền gửi ngoại tệ), 111	Có
Phải thu gốc ngoại tệ	131, 136, 138	Có
Phải trả gốc ngoại tệ	331, 341	Có
Khoản mục phi tiền tệ	Hàng tồn kho, TSCĐ, doanh thu/chi phí đã ghi	Không đánh giá lại

Nguồn: Thông tư 99/2025/TT-BTC (chế độ kế toán hiện hành, thay thế Thông tư 200/2014). Tỷ giá đánh giá lại là tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm lập báo cáo.

2. Hạch Toán Chênh Lệch Tỷ Giá Do Đánh Giá Lại

Tài khoản	Tên	Vai trò
413 (4131)	Chênh lệch tỷ giá hối đoái	Tập hợp chênh lệch khi đánh giá lại cuối kỳ
515	Doanh thu hoạt động tài chính	Kết chuyển lãi tỷ giá do đánh giá lại
635	Chi phí tài chính	Kết chuyển lỗ tỷ giá do đánh giá lại

Nguyên tắc: Chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại cuối kỳ tập hợp vào tài khoản 413, sau đó kết chuyển: lãi tỷ giá → tài khoản 515; lỗ tỷ giá → tài khoản 635. Việc đánh giá lại ảnh hưởng trực tiếp tới báo cáo tài chính VAS cuối kỳ. Cần ánh xạ đúng các tài khoản này — xem mapping hệ thống tài khoản VAS vào Sage 300 General Ledger.

3. Đánh Giá Lại Ngoại Tệ Trên Sage 300 (Multicurrency Revaluation)

Với bản Multicurrency, Sage 300 hỗ trợ tự động hóa quy trình đánh giá lại:

Cập nhật bảng tỷ giá (Currency Rates)Nhập tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ vào Common Services → Currency. Đây là tỷ giá dùng để đánh giá lại.
Thiết lập tài khoản chênh lệch tỷ giáKhai báo tài khoản ghi nhận lãi/lỗ tỷ giá (ánh xạ 413/515/635) cho từng GL account hoặc theo cấu hình Multicurrency.
Chạy RevaluationSage 300 tính lại số dư quy đổi của các tài khoản gốc ngoại tệ theo tỷ giá cuối kỳ và sinh bút toán chênh lệch tỷ giá tự động.
Soát xét & đăng bút toán (Post)Kiểm tra batch chênh lệch tỷ giá trước khi post vào General Ledger.
Đưa vào quy trình khóa sổĐánh giá lại ngoại tệ là bước bắt buộc trước khi lập báo cáo — đưa vào checklist khóa sổ cuối tháng.

⚠️ Lưu ý: Chức năng đánh giá lại chỉ có ở bản Sage 300 Multicurrency và phải được kích hoạt cho công ty (Multicurrency company). Cần thống nhất loại tỷ giá áp dụng và thuyết minh nhất quán trên báo cáo tài chính theo yêu cầu của Thông tư 99/2025. Cấu hình tài khoản chênh lệch tỷ giá phải chính xác trước khi chạy revaluation lần đầu. (Nguồn: help.sage300.com — Multicurrency Revaluation)

4. Checklist Đánh Giá Lại Ngoại Tệ Cuối Kỳ Trên Sage 300

Xác định đúng các khoản mục tiền tệ gốc ngoại tệ còn số dư cuối kỳ
Cập nhật tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ vào Currency Rates
Khai báo tài khoản chênh lệch tỷ giá (413/515/635) chính xác
Chạy Revaluation và soát xét batch trước khi post
Kết chuyển lãi tỷ giá → 515, lỗ tỷ giá → 635 theo Thông tư 99/2025
Không đánh giá lại các khoản mục phi tiền tệ
Thuyết minh nhất quán về tỷ giá áp dụng trên báo cáo tài chính
Đưa bước đánh giá lại vào checklist khóa sổ cuối kỳ

Cần Cấu Hình Multicurrency & Đánh Giá Lại Ngoại Tệ Trên Sage 300?

ERP Sài Gòn tư vấn thiết lập đa tệ, tài khoản chênh lệch tỷ giá và quy trình đánh giá lại ngoại tệ cuối kỳ đúng Thông tư 99/2025 cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, FDI.

Đặt Lịch Tư Vấn Miễn Phí →

Câu Hỏi Thường Gặp — Đánh Giá Lại Ngoại Tệ Trên Sage 300

Những khoản mục nào phải đánh giá lại tỷ giá cuối kỳ?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, chỉ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ còn số dư cuối kỳ phải đánh giá lại — gồm tiền và tương đương tiền ngoại tệ (111/112), phải thu gốc ngoại tệ (131/136/138), phải trả gốc ngoại tệ (331/341). Các khoản mục phi tiền tệ (hàng tồn kho, TSCĐ) không đánh giá lại.

Dùng tỷ giá nào để đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp đánh giá lại theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm lập báo cáo tài chính. Việc lựa chọn áp dụng tỷ giá phải đảm bảo nguyên tắc nhất quán và được thuyết minh rõ trên báo cáo tài chính.

Hạch toán chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại thế nào?

Chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại cuối kỳ tập hợp vào tài khoản 413 (chênh lệch tỷ giá hối đoái), sau đó kết chuyển: phần lãi tỷ giá vào tài khoản 515 (doanh thu hoạt động tài chính), phần lỗ tỷ giá vào tài khoản 635 (chi phí tài chính).

Sage 300 có tự động đánh giá lại ngoại tệ không?

Có, với bản Multicurrency. Sau khi cập nhật tỷ giá cuối kỳ và khai báo tài khoản chênh lệch, chức năng Revaluation của Sage 300 tính lại số dư quy đổi của các tài khoản gốc ngoại tệ theo tỷ giá cuối kỳ và sinh bút toán chênh lệch tỷ giá tự động để soát xét và post vào General Ledger.

Cần điều kiện gì để dùng chức năng đánh giá lại trên Sage 300?

Công ty phải được thiết lập là Multicurrency company và kích hoạt tính năng đa tệ. Tài khoản chênh lệch tỷ giá (413/515/635) phải được khai báo chính xác trước khi chạy revaluation lần đầu, và tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ phải được cập nhật trong bảng Currency Rates.

Nguồn tham khảo:

Thông tư 99/2025/TT-BTC — tài khoản 413 chênh lệch tỷ giá hối đoái; đánh giá lại khoản mục tiền tệ gốc ngoại tệ
Thông tư 99/2025/TT-BTC — hệ thống tài khoản (413/515/635)
help.sage300.com — Multicurrency, About Revaluation